Translate

ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

*Αφιέρωμα στον Απρίλη .. και στο έθιμο του Πρωταπριλιάτικου ψέματος*

Ο μήνας που αρχίζει με Ψέματα !!


Αγαπημένοι μου αναγνώστες, φίλοι και φίλες μου.
Επισήμως μπαίνουμε στην Άνοιξη με την Εαρινή Ισημερία, διότι αυτό προκύπτει Αστρονομικά. Η φύση έχει τους δικούς της κανόνες, παρότι εμείς έχουμε μετατοπίσει τους μήνες, όπως και τον εορτασμό της πρώτης μέρας του νέου έτους την 1η Ιανουαρίου.
Φυσιολογικά, με την Εαρινή Ισημερία ανοίγει πάντα ένας νέος κύκλος, διότι τα πάντα έχουν αρχή και τέλος. Επομένως, βάσει όλων των παραπάνω, είναι κατανοητός ο λόγος που έχουμε την έναρξη του νέου Ζωδιακού Κύκλου την ίδια εποχή. Και δεν είναι τυχαίο που ο πρώτος Αστερισμός του κύκλου ονομάστηκε Κριός.
Δεν θα επεκταθώ όμως περισσότερο, καθώς έχουν προηγηθεί οι δημοσιεύσεις αναλυτικών άρθρων μου σχετικά με τα προαναφερόμενα:


Ο Απρίλιος, ως ο πρώτος μήνας του Νέου Έτους:

Όπως διαπιστώνουμε απ΄ όλα τα παρακάτω, με ακριβή ιστορικά στοιχεία, θεωρείται λογικό που ο άνθρωπος από τα βάθη των αιώνων, εμπνεύστηκε διάφορους τρόπους για να μετράει τον χρόνο. Και παρότι ο κάθε λαός ακολουθούσε κάποιο δικό του ημερολόγιο, ωστόσο όλοι οι λαοί εόρταζαν με ιδιαίτερες τιμές την Εαρινή Ισημερία, καθότι σηματοδοτεί την έναρξη της Άνοιξης, την Αναγέννηση της Φύσης, και την αρχή ενός νέου κύκλου ζωής.

Επομένως είναι και απολύτως φυσικό, η εναλλαγή του χρόνου να πραγματοποιείται σε εποχή που σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας πορείας στην ζωή, κι ακόμη περισσότερο, την αναμονή Της Ανάστασης μεταφορικά και κυριολεκτικά.
Οι εορτασμοί κορυφώνονταν με την γέμιση του φεγγαριού, την πρώτη Πανσέληνο μετά την Εαρινή Ισημερία. Και καθώς οι περισσότεροι λαοί ακολουθούσαν το Σεληνιακό ημερολόγιο, η πρώτη Πανσέληνος σήμαινε και την έναρξη του πρώτου μήνα του νέου έτους.   
Κάπως έτσι, η Πρωταπριλιά για αιώνες και μετά Χριστού, εορταζόταν ως Πρωτοχρονιά.  


Σύντομο ιστορικό:

Οι διαφορετικές μετρήσεις του χρόνου από λαό σε λαό, είναι αυτονόητο ότι δημιουργούσαν προβλήματα, ειδικότερα κατά τις εποχές που οι λαοί βρίσκονταν υπό την διοίκηση ξένων λαών – κατακτητών. 

Σύμφωνα με την πιο επικρατέστερη εκδοχή, ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν ο πρώτος που σκέφτηκε να υπάρχει κοινή ημέρα του εορτασμού για την έναρξη του νέου έτους (πρωτοχρονιάς), για όλους τους λαούς - χώρες που ήταν υπό την κυριαρχία του. Και πολύ πιθανόν να διευκόλυνε σε αυτό το γεγονός ότι η Εαρινή Ισημερία σήμαινε για όλους νέος ετήσιος κύκλος του Ηλίου.

Η Αλεξάνδρεια και μετά την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου, συνέχιζε να είναι το κέντρο όλων των επιστημονικών ερευνών – σχολών, και μάλιστα η Αστρονομία ανθούσε. Ο Μέτωνας (Έλληνας Αθηναίος, αστρονόμος, γεωμέτρης και μηχανικός) το 432 π.Χ εισήγαγε το Σεληνιακό Αττικό Ημερολόγιο.

O Μέτωνας προσδιόρισε τις ημερομηνίες των Ισημεριών και τα Ηλιοστάσια, και μάλιστα ο ακριβής προσδιορισμός του Θερινού Ηλιοστασίου, ήταν σημαντικός για τους αρχαίους Αθηναίους, διότι η πρώτη σελήνη μετά το θερινό ηλιοστάσιο, όριζε την αρχή του νέου έτους.
Μάλιστα παρότι το ημερολόγιο του (κύκλος του Μέτωνα) παρουσίαζε ένα μικρό σφάλμα, βάση αυτού αργότερα, σχηματίσθηκε από τους Αλεξανδρινούς αστρονόμους ο πίνακας των Πανσελήνων του Πάσχα.
Δηλαδή των μετά την 21η Μαρτίου του Ιουλιανού ημερολογίου, καθώς η πρώτη Πανσέληνος μετά την Εαρινή Ισημερία, είναι η τελευταία που έλαβε χώρα πριν τον Μαρτυρικό Θάνατο Του Ιησού Χριστού.

Η ιστορία βέβαια παρουσιάζει αρκετά κενά, ωστόσο βλέπουμε ότι κατά την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι Αυτοκράτορες να ακολουθούν ιδέες του Μ. Αλεξάνδρου. Μάλιστα, το 44 π.Χ. ο Ιούλιος Καίσαρας είχε θεσπίσει το Ιουλιανό ημερολόγιο, με την βοήθεια του Έλληνα αστρονόμου Σωσιγένη από την Αλεξάνδρεια, το οποίο εν καιρό επιβλήθηκε σε όλες τις χώρες που ήταν υπό την κατοχή των Ρωμαίων.

Ωστόσο, το προαναφερόμενο λάθος του Ιουλιανού ημερολογίου, συσσωρευόταν κάθε χρόνο. Με αποτέλεσμα η εαρινή ισημερία μετατοπιζόταν όλο και ενωρίτερα. Έτσι, ενώ την εποχή του Χριστού η εαρινή ισημερία συνέβαινε στις 23 Μαρτίου, μετά Χριστού το 325 συνέβη στις 21 Μαρτίου. Γεγονός που δημιουργούσε προβλήματα στον ακριβή καθορισμό του εορτασμού του Χριστιανικού Πάσχα, σύμφωνα με τον Όρο της Νίκαιας που είχε θεσπίσει η Α΄ Oικουμενική Σύνοδος το 325 μ.Χ.
Έτσι είχε φτάσει ο εορτασμός του Χριστιανικού Πάσχα, το 1582 μ.Χ. να συμβαίνει στις 10 Μαρτίου.

Μέχρι τότε, ο εορτασμός της αλλαγής του χρόνου ξεκινούσε την 25η Μαρτίου μετά την Εαρινή Ισημερία, κι όταν κορυφώνονταν οι εορταστικές εκδηλώσεις, την 1η Απριλίου γινόταν η μετάβαση στο Νέο Έτος.

Η Παπική Εκκλησία όμως χαρακτήριζε τα έθιμα των εκδηλώσεων ειδωλολατρικά. Και τότε, το 1.582 μ.Χ ο Πάπας Γρηγόριος ο 13ος διέταξε την αλλαγή του ημερολογίου, δηλαδή την υιοθέτηση του Γρηγοριανού ημερολογίου (το σημερινό), και η έναρξη του νέου έτους να μεταφερθεί την 1η Ιανουαρίου.
Στο σημείο αυτό οφείλω να συμπληρώσω ότι ο μήνας Ιανουάριος πήρε το όνομα του από τον Ρωμαίο μυθικό θεό Ιανό, ο οποίος είχε δύο πρόσωπα. Το ένα κοιτούσε πίσω στο παρελθόν – και το άλλο μπροστά στο μέλλον !!.

Βέβαια ο Πάπας Γρηγόριος ακολούθησε τις αποφάσεις της Συνόδου του Τρέντο (που είχε προηγηθεί), αλλά οι μη καθολικές χώρες αρνιόνταν να δεχτούν την εντολή του με παπική βούλα, για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Η δε Ελλάδα, η οποία άλλωστε ήταν υπό τον ζυγό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αντικατέστησε το Ιουλιανό ημερολόγιο το 1923. 

Ωστόσο, παρότι η Παπική Εκκλησία ασκούσε μεγάλη επιρροή στους βασιλείς και διοικητικά στελέχη, οι χωρικοί και οι μικροαστοί σχεδόν σε όλη την Ευρώπη και ειδικότερα στην Γαλλία, αρνούνταν να συμμορφωθούν με την αλλαγή και να απαρνηθούν τις συνήθειες τους.
Συνέχισαν τους εορτασμούς, με αποτέλεσμα όλοι οι υπόλοιποι να τους αποκαλούν ταραξίες, ψεύτες, να τους κοροϊδεύουν, και να τους κάνουν διάφορες φάρσες. Όπως ως παράδειγμα, την ημέρα της πρωτοχρονιάς (1η Απριλίου), τους έστελναν ψεύτικες εορταστικές προσκλήσεις, ψεύτικα δώρα κ.ά. πολλά. Τους γελοιοποιούσαν λοιπόν διασκεδάζοντας μαζί τους.  
Το έθιμο του πρωταπριλιάτικου ψέματος, λέγεται ότι ξεκίνησε από την Γαλλία.

Εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη και ταξίδεψε έως την Αμερική. Άλλωστε οι πρώτοι θαλασσοπόροι του 15ου – 16ου αιώνα μ.Χ. μετέφεραν στις νέες Ηπείρους πολλά στοιχεία του Ευρωπαϊκού πολιτισμού, και κυρίως του Αρχαιοελληνικού. Κατά έναν περίεργο λόγο το έθιμο του πρωταπριλιάτικου ψέματος – εξαπάτησης, συνεχίζεται για αιώνες τώρα ακάθεκτο, ίσως επειδή είναι η μόνη ημέρα που η φάρσα – το ψέμα – η εξαπάτηση, θεωρείται μη επιλήψιμη. Μάλιστα γίνεται ανταγωνισμός, ποιος θα καταφέρει να παραπλανήσει – να ξεγελάσει τους περισσότερους !!. 

** Και τέλος, αξίζει να σημειωθεί:
Προηγουμένως στο 140 μ.Χ. είχε αναγνωριστεί από τον Πτολεμαίο (Αστρονόμος, Μαθηματικός και Γεωγράφος), ότι η ημέρα της εαρινής ισημερίας 20 – 22 Μαρτίου συνέπιπτε με την έναρξη του Ζωδιακού Κύκλου. Δηλαδή αρχίζει ο κύκλος με τον Κριό.
Και επειδή, όπως πολύ σωστά υποστήριξε ο Πτολεμαίος, οι ημερομηνίες των Ζωδίων δεν συμβαδίζουν με την κάθε Πανσέληνο, έκτοτε οι Αστερισμοί έχουν περιοριστεί στους 12 βασικούς (όσοι οι μήνες του χρόνου), και οι ημερομηνίες των αλλαγών των Ζωδίων έχουν καθιερωθεί όπως τις γνωρίζουμε σήμερα.


Ο Κριός επομένως, εκπροσωπεί τον Απρίλιο:

Ο Ζωδιακός Κύκλος αρχίζει με τον Κριό, του οποίου τα κύρια χαρακτηριστικά μεταδίδονται σε όλους μας μέσα στον δικό του μήνα. Είναι ο Αστερισμός που συμβάλει στην πυροδότηση της θέλησης μας να γυρίσουμε σελίδα – στο άνοιγμα νέου κεφαλαίου στην ζωή μας !!.
Προφανώς ονομάστηκε Κριός, καθώς με την θυσία των κριαριών προς τιμή της μάνας Γής (την σφαγή τους δηλαδή), εορταζόταν η έναρξη του νέου έτους. Και συγκεκριμένα, κατά τον εορτασμό της πρωτοχρονιάς (όπως προαναφέρω), το έθιμο μεταξύ των άλλων απαιτούσε να σφάζονται κριάρια ή εναλλακτικά και αρνιά. Τούτο διότι, θεωρούσαν ότι με αυτόν τον τρόπο εκδηλώνουν τις ευχαριστίες τους στην μητέρα Γή, η οποία προσφέρει τα αγαθά της για την επιβίωση του ανθρώπινου είδους.

Το ίδιο έθιμο λοιπόν της σφαγής αρνιών έχει μείνει ανεξίτηλο στον χρόνο. Γι΄ αυτό άλλωστε εορτάζουμε την Ανάσταση με τον ίδιο τρόπο, ακόμη και στις μέρες μας !!.



* * Προτείνω:
Διαβάστε το άρθρο μου με τίτλο *Εαρινή Ισημερία.. έναρξη ενός νέου κύκλου ζωής*

Τα στοιχεία της φύσης και ο Ζωδιακός Κύκλος !!



ΜΑΡΙΑΝΝΑ
*Σύμβουλος σχέσεων - Ψυχαναλύτρια, Ψυχοερευνήτρια*